begin over de auteur boeken vertalingen luisteren werkplaats tientjeslid links contact                 

Louis Zwiers (3)

Blad: ongepubliceerd
Datum: 2003-05-10

‘Het is niet in orde aan de achterkant van het leven,’ zei Louis Zwiers. Vanaf juni 1997 tot zijn dood ging ik elke week bij de Amsterdamsemuzikant (26.8.1921 – 10.5.2003) op bezoek in het verpleeghuis Polderburen in Almere en was er getuige van hoe hij langzaam de greep op zijn leven verloor.

Droom of werkelijkheid

Twee onaangeroerde ontbijtbordjesstaan op tafel. Even later schuifelt hij de huiskamer binnen in een donkerblauwe blazer. Op zijn hoofd een geruit hoedje. Een verzorgster zet brood, boter, pindakaas, chocoladepasta en koffie voor hem neer. Hij drinkt en zet het kopje op zijn bord. Dan steekt hij zijn mes in de pot met chocoladepasta. Hij pakt een boterham, ziet dat zijn bord bezet is en legt de snee terug in het mandje. Hij denkt na, trekt wat aan het witte servetje in het broodmandje. In zijn hand nog steeds het mes met de pasta. ‘Ik weet het niet meer,’ mompelt hij.
Buiten is hij vrolijk. Hij verontschuldigt zich voor zijn spijkerbroek: ‘Ik heb er een hekel aan, maar hier vinden ze het leuk als ik een spijkerbroek draag.’ Het jasje vindt hij wel mooi. Zijn dochter heeft het gekocht. ‘Ik wil niet opscheppen, maar het is een fantastische vrouw, dat maakt het leven de moeite waard.’
Die ochtend heeft hij ruzie gehad met de buren.‘ Die mensen hebben heel witte gezichten, het zijn net insekten.’ Hij breekt zijn verhaal af: ‘Het moet een droom zijn geweest. Maar als ik ze weer zie weet ik niet of ik echt ruzie heb of niet. Je kunt mensen ook niet vertellen dat je dat euvel hebt, dat begrijpen ze niet. Het is heel vervelend, ik heb geen houvast meer. Die beelden zijn glashelder, elk sprietje. Het is verschrikkelijk, dat gun je geen mens.‘
Even later zegt hij: ‘Wat nou zo vervelend is, naast mij wonen artiesten en ik heb moeilijkheden met ze. Ze hebben zomaar een sloopauto in mijn kamer gezet. Begrijp je dat nou? Dat kan toch niet. De politie wil ik er niet bijhalen. Ik wil geen ruzie met die man.‘
Over het kanaal komt een jacht voorbij. ‘Dat zal heel wat kosten,’ schat hij, ‘zo’n 50.000 gulden. Met zo’n jacht ben ik naar Parijs gegaan, vlak na de oorlog, met Geert de Onberekenbare, die was leider van een ondergrondse. We waren met een groep van een man of acht, negen. Het ging heel langzaam en het was ook nog duur. De boot voer één op één en we moesten steeds vaker geschut worden, op het laatst elk uur.’ Op een gegeven moment ging hij met zijn vrouw en dochter verder per trein. ‘Ik zal het nooit vergeten,’ zegt hij. ‘Ze was zo klein,’ hij houdt zijn hand net boven zijn knie, ‘ik kom de coupé binnen en ze zegt: “Pa, je gulp staat open.”’Hij lacht.Parijs, dat was het avontuur van zijn leven. Met drie muzikanten vormden ze een orkestje en gingen op de bonnefooi de cafés af. ‘Schoolfrans sprak ik, maar ik heb het daar snel bij geleerd. Als je geen Frans spreekt, kun je het vergeten.’< Dat schoolfrans had hij op de ulo geleerd en op de avondhandelsschool. Zijn gedachten dwalen weg. ‘Van die schooltijd is er bijna niemand meer,’ zegt hij ineens. ‘Ik heb nog wel eens nagevraagd. Ze zijn bijna allemaal dood. Dat krijg je op deze leeftijd. Dat vind ik wel eens eng.‘
Na de handelsschool kwam hij op een accountantskantoor. ‘Ik dacht dat ik doodging. Mijn werk kwam neer op documenten wegbrengen. Er zaten allemaal van die bleekneuzen,’ hij gebaart met smalle duim en wijsvinger langs zijn neus. ‘Daarna heb ik nog bij een levensmiddelenbedrijf gewerkt. Dolblij was ik toen ik er wegging. Mijn vader niet.’ Voor kantoorklerk was hij niet geboren, hij ging de muziek in.
We lopen naar de Chinese snackbar voor koffie en hij begint naar zijn zakken te tasten. Als ik zeg dat ik wel geld bij me hebt, graait hij des te harder. Hij hoort te betalen, maar zijn jasje is leeg. ‘Zo gek, ik heb acht gulden in mijn zak gestoken vanochtend en nu zijn ze weg. Dat is zo vervelend van het bejaardenhuis, dat er wel eens dingen wegraken.‘ Het laat hem niet meer los. Elf gulden had hij op zak. Nee, het zit niet in een ander jasje. Hij mompelt in zichzelf, en als ik hem wil geruststellen zegt hij: ‘Je begrijpt niet wat ik wil zeggen.’ Hij is afwezig en ongedurig. Er is iets geks met dat geld.
Buiten wordt hij rustiger. Bij elk huisje van Polderburen wil hij naar binnen en moet ik hem de goede kant op drijven. Ook de woonkamer herkent hij niet. Ik sta al binnen, hij staat nog in de deur.
‘Komt u maar, meneer Zwiers,’ zegt een verzorgster. ‘Uw vrouw zit hier.’
Ik zet een stoel bij en hij gaat zitten, verdwaasd. Vier weken geleden kon hij zichzelf nog aankleden, vertelt de verzorgster, nu staat hij met zijn arm in de pijp van zijn pyjamabroek. Als ik afscheid neem, is hij al weer in zijn eigen binnenwereld verzonken.

 
 

jacht

Jagen, leven en lot
Had ik in de tijd van mijn grootouders geleefd, dan was ik al bezweken. Dat besef ik eens te meer sinds ik jaag. Veilig zijn we niet, het is vooral een kwestie van geluk of pech - van je lot. Gastcolumn   

Skipr

 

polders

Het horizonspel
Een vogel tjilpt vijf keer. Een groep ganzen scheert over. Boven de vaarten hangt lichte nevel, het groen verkleurt al winters bruinig. Verlangend begint de wind te zuchten en breekt - door een muisklik - plotseling af.   

de Volkskrant

 

Oost-Europa

Gevallen helden
Geschiedenis wordt Disneyland in Grutas Park waar oude sovjet-helden in steen een plaats hebben gekregen. Een Litouwse worstelkampioen bracht ze bijeen, één Marx, twaalf Lenins, twee Stalins, twee Dzerzjinski's en talloze kleiner helden.   

de Volkskrant

 

Oost-Europa

Het huis van Boelgakov
In Kiev staat het ouderlijk huis van Michail Boelgakov. Huisnummer 13. Dat past uitstekend bij de wrangvrolijke dubbele bodems in het werk van de schrijver. Met vertaalster Aai Prins waan ik me in de roman De Witte Garde.   

de Volkskrant

 

bossen

Voorbij de tijd
Een bos mag best een sprookje zijn, maar je moet er ook kunnen griezelen. En dat kun je natuurlijk het beste in het donker. Ik loop over een pad met de naam Pas-op-weg, die vroeger berucht was om zijn struikrovers, en zie geen hand voor ogen.   

de Volkskrant

 

polders

De koning van Moordplaat
`Hij groeide in de Biesbosch op, samen met de zoontjes van de boswachter. Elektriciteit kregen ze eind jaren tachtig pas, en water midden jaren negentig. Wie in Nederland heeft er nu nog een privé-polder?   

de Volkskrant

 

Duitsland

Feelgood oder Kühltruhe
Sie haben die Erinnerung an eine Welt, die vor immer verschwunden ist gemeinsam, die jungen Schriftsteller der ehemaligen DDR. Ein Vergleich von Meine freie deutsche Jugend von Claudia Rusch und Moskauer Eis von Annett Gröschner.   

Universiteit van Amsterdam

 

Duitsland

Die letzten Zeitzeugen eines vergangenen Landes
Wie verarbeiten Autoren der jüngsten DDR-Generation ihre verschwundene Heimat in ihren Büchern? Und was sagt das über das autobiografische und das kollektive Gedächtnis aus? Vorwort und Einleitung meiner Bachelor-Arbeit Germanistik (2007)   

Universiteit van Amsterdam

 

Duitsland

Georg Büchner soll seine Jugend zurückhaben
»Es fasste ihm eine namenlose Angst in diesem Nichts: er war im Leeren!« Der Roman Lenz von dem 22-Jährigen Georg Büchner (1813-1837) ist eine moderne Geschichte über Wahnsinn, neunzehn Jahre vor Freuds Geburt. Über Lenz und seine Reze   

Universiteit van Amsterdam

 

gezondheidszorg

Luisteren naar je lichaam
Ik heb het laatst eens systematisch geprobeerd. Ik luisterde goed en was op sterven na dood: pijn in m´n linkerzij, in m´n rechterzij, in m´n hartstreek, in m´n bekken, in m´n gewrichten, pijn in m´n borsten, aan m´n oogbollen, in m´n kop en...   

de Volkskrant

 

select name from po_pages where id=%20%0A2
You have an error in your SQL syntax; check the manual that corresponds to your MariaDB server version for the right syntax to use near '%20%0A2' at line 3