Strategisch waren de Letse havens cruciaal: Riga, Liepaja, Ventspils. Niet voor niets waren de Russen er op gespitst. Liepaja spande als ijsvrije haven de kroon. Nu worden de sovjetflats er afgebroken. En Ventspils poetst zich op als badplaats.

Majestueus stroomt de Nemunas door Litouwen. Langs het vergeten kuuroord Druskininkai, het verlopen Liskiava, de nieuwe rijkdom van Kaunas en het houtvlottersstadje Rusne, waar ze zich verbreedt tot een delta en aarzelend in de Baltische Zee verdwijnt.

Er zit een onwrikbare plank in je rug geschroefd, die daar niet hoort. Hoe meer je op de pijn let, hoe verkrampter je je gaat bewegen. Je toestand wordt van kwaad tot erger, je probeert het boeddhistisch te ondergaan. Tot je uitroept: waar zijn de pillen!

Weg met de betuttelende zorg, lang leve de mondige patiënt. Want wat is er nu prettiger dan met een eigen zak geld zelf bepalen wie er voor je komt zorgen? Veel chronisch zieken en gehandicapten weten inmiddels wel beter.

Onbekommerd at ik vroeger alles op wat me werd voorgezet. Alleen van dikke vellen in melk of koffie moest ik wel eens kokhalzen. Makkelijke tijden waren het. Een hutje buiten de Laotiaanse hoofstad Vientiane, een gaarkeuken in het Oekraïense stadje Doebno, de cafetaria van Vette Herman in een Nijmeegs sousterrain,…